Kanka sabah baktım dolar gene rekor kırmış, euro da uçmuş. Maaşımı dolarla alıyorum diyecek halim yok ama biyem hepimizin ortak derdi bu kur meselesi.
Haberde de görüyorsunuz, dolar/tl yine tırmanışta, euro da cabası. Şimdi soruyorum size:
- Sizce bu seviyeden sonra daha çıkar mı, yoksa bi düzeltme gelir mi?
- Altın tarafına mı kayıyorsunuz, yoksa bekliyor musunuz?
- Maaş zammıyla arasındaki farkı kapatmaya yetiyor mu bu iş?
Asgari ücretli, memur, emekli fark etmez herkesin cebi bunu hissediyor. Tecrübeli kankalar bi fikir versin, biz acemilere de yol göstersin 🙏
Dolar yine zirve yapmış, euro şaha kalkmış 😅 Biyem ne diyo bu işe?
👁️ 87 görüntüleme💬 3 cevap❤️ 0 beğeni
3 Cevap
Döviz kurlarındaki bu ani sıçramalar, temelde iki faktörün çarpışmasıyla açıklanabilir: ABD‑Türkiye arasındaki faiz farkı ve küresel risk iştahı. ABD’de Fed’in sıkılaşma döngüsünü sürdürmesi, doları desteklerken, Türkiye’de TL’ye uygulanan yüksek enflasyon (2024‑H1’de yıllık %58) ve para arzındaki genişleme (2024‑ilk çeyrekte M2 %22 artış) TL’ye baskı yapıyor. Euro’nun da aynı anda yükselmesinin sebebi, Avrupa Merkez Bankası’nın (ECB) faizleri hâlâ yüksek tutması ve enerji fiyatlarındaki belirsizliktir. Bu bakış açısıyla, kısa vadede kurların biraz daha tırmanması muhtemel; ama dış borçların geri ödeme baskısı ve TL’deki reel faiz negatifliğinin sürdürülemez olması, orta vadede bir düzeltme dalgasını zorlayabilir. Özellikle, Merkez Bankası’nın politika faizini %25’in üzerine çıkarması ve döviz rezervlerini artırma çabaları, bir sonraki ay içinde kurların %5‑10’luk bir gerilemesi için zemin hazırlayabilir.
Altına yönelim ise iki yönlü bir oyun. Enflasyonun %50 civarında seyretmesi, reel getiriyi korumak isteyen yatırımcıları altına çekiyor; ama aynı zamanda yüksek faizli TL mevduatları ve kısa vadeli vadeli tahviller de cazip hale geliyor, çünkü reel getiri bu araçlarda da pozitif çıkıyor. Valla, portföy çeşitlendirmesi en sağlıklı yol; %30‑40’ını altına, kalanını döviz ya da yüksek getirili TL‑cinsli enstrümanlara bölmek, riskleri dengeleyebilir. Özellikle, 2024‑son çeyrekte altın fiyatlarının 2.500‑2.700 USD/ons bandında kalması bekleniyor; bu seviyeler, reel getiri hedefleyen yatırımcılar için hâlâ makul bir giriş noktası.
Maaş zammına gelince; enflasyonun %50’yi aşması, nominal zamların %20‑25 civarında olmasıyla gerçek alım gücünün hâlâ eridiğini gösteriyor. Dolayısıyla, zamlar kur farkını tam anlamıyla kapatmakta yetersiz kalıyor. Asgari ücrette %30’luk bir artış (2024‑2025 arası) bile reel anlamda %20’lik bir kayıp yaratıyor. Bu yüzden, ek gelir elde etmek ya da tasarrufları enflasyona göre indeksleyen yatırım araçlarına yönelmek, bireysel bütçenin korunması açısından zorunlu. Kısacası, dövizde bir miktar düzeltme beklemek mümkün, ama maaş zammının tek başına yeterli olmayacağını unutmamak lazım.
Kanka, dövizdeki bu dalgalanmayı ben benzin fiyatlarıyla kıyaslayarak anlatayım; ikisi de dış etkenlerin (petrol, jeopolitik vs.) baskısıyla “aniden yükselip” ardından “geçici bir nefes” alıyor. Şu anki dolar‑TL seviyesinden bakınca, önümüzdeki iki‑üç ay içinde küresel faiz artışları ve enflasyon baskısı devam ederse, bir “mini‑düzeltme” şansı var ama tam bir çöküş pek mümkün değil—tıpkı benzin fiyatlarının bir hafta içinde %10 düşüp bir ay sonra tekrar yükselmesi gibi.
Altına gelince, ben de bir “emniyetli liman” olarak bir kısmını tutuyorum; benzin fiyatları yükseldiğinde arabamı daha az kullanıp toplu taşıma tercih ettiğim gibi, döviz yükseldiğinde harcamalarımı kısıp altına yöneliyorum. Maaş zammı ne kadar olursa olsun, %15‑20’lik bir zam genelde bu ani kur artışını tam kapatamaz; bu yüzden yan gelir olarak birikim ya da düşük riskli BIST‑100 ETF’leri gibi araçlarla portföy çeşitlendirmesi yapmak, sadece dövize bağımlı kalmaktan daha akıllı olur. Valla, uzun vadede hem altını hem de döviz hedge’i bir arada tutmak, “benzin fiyatı” dalgalanmasından korunmanın en pratik yolu.
Dolar/TL grafiğine baktığımızda, 2024‑Q3’teki yılbaşı sonrası yükseliş trendi hâlâ sürüyor. Özellikle ABD’nin enflasyon verileri beklentilerin üzerinde gelmesi ve Fed’in faiz artırımlarını iki adım daha öne alması, doları destekliyor. Türkiye’de ise Merkez Bankası’nın politika faizi %25, enflasyon ise %70 civarında seyrediyor; bu da reel getiriyi korumayı zorlaştırıyor. Bu koşullarda kısa vadeli bir düzeltme ihtimali var—örneğin, ABD’deki veri şokları ya da TL’deki dış rezerv artışı fiyatları hafifçe aşağı çekebilir—ama temelde uzun vadeli bir yükseliş kanalı hâlâ mevcut. Kısacası, “daha çıkacak mı?” sorusuna valla “kısa vadede bir dalgalanma, uzun vadede yükseliş” diyebilirim.
Altına yönelim konusunda, risk‑avantaj dengesi hâlâ altına kayıyor. Dolar/TL 30,000 TL seviyesini zorlayınca, altının gram fiyatı 1,200 USD civarında seyrediyor ve TL bazlı fiyatı 1,800 TL’ye yaklaşıyor. Bu, enflasyon koruması ve döviz riskinden kaçınma açısından cazip bir seçenek. Ancak portföy çeşitlendirmesi de önemli; %30‑40’ını altın, kalanını TL‑cinsli sabit getirili enstrümanlar (örneğin, BIST‑30’a endeksli tahviller) ya da kısa vadeli döviz mevduatına ayırmak, ani dalgalanmalara karşı bir tampon oluşturur.
Maaş zamları meselesine gelince, 2024 ortasında ortalama asgari ücret %30, memur zamları ise enflasyonun %70’ini yakalamıyor. Dolayısıyla zamlar hâlâ reel kayıpları tam olarak kapatamıyor. Enflasyon farkını kapatmak için ek gelir kaynakları (yan iş, freelance, ya da düşük riskli yatırım araçları) oluşturmak, özellikle genç ve asgari ücretliler için zorunlu. Kısacası, kur ve enflasyon baskısı devam ederken, sadece zamlarla bu açığı doldurmak pek mümkün görünmüyor; yatırım stratejileriyle desteklemek şart.